नय यादवको चुनावी एजेन्डा: भ्रष्टाचार र बाह्य हस्तक्षेपविरुद्ध संघर्ष

काठमाडौँ — राष्ट्रिय एकता अभियानका संस्थापक अध्यक्ष विनय यादवले नागरिक अभियानबाट औपचारिक रूपमा संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेका छन्। स्थानीय भूगोल, संस्कृति र समस्यासँग कुनै भावनात्मक साइनो नभई केवल पदको लोभमा चुनावको मुखमा मात्र देखा पर्ने यस्ता पात्रहरूलाई ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ को संज्ञा दिइएको छ, जसको तुलनामा यादवको स्थानीय उपस्थिति र जनसम्पर्क निकै बलियो मानिएकोछन्।

सन् २०२६ को जनवरीमा औपचारिक घोषणा सभा गरेको राष्ट्रिय एकता दलले हिन्दु राष्ट्र पुनरुत्थान, राष्ट्रिय स्वाभिमान र भ्रष्टाचार नियन्त्रणलाई आफ्नो प्रमुख एजेन्डा बनाएको छ। राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर (MA) गरेका यादवले आफ्नो उम्मेदवारीलाई ‘रक्षात्मक सार्वभौमिकता’ (Defensive Sovereignty) र हिन्दु अधिकारको रक्षाको लडाइँको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

बारा-४ मा कडा प्रतिस्पर्धा

बारा क्षेत्र नम्बर ४ मा यस पटक २० राजनीतिक दल र १९ स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी कुल ३९ जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको छ। यादवले नेकपा एमालेका किसान श्रेष्ठ, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का रहबर अंसारी, नेपाली कांग्रेसका श्यामबाबु गुप्ता र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का दिलिपकुमार नेपाल लगायतका उम्मेदवारहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। यसै क्षेत्रमा राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टीका पूर्व प्रहरी महानिरीक्षक सर्वेन्द्र खनाल र राष्ट्र निर्माण दलका समिम मियाँ अंसारीको पनि उम्मेदवारी परेको छ।

बाल्यकालको घटनाले डोर्याएको राजनीतिक यात्रा

विक्रम सम्वत् २०४० श्रावण २५ गते बारा जिल्लाको परवानीपुरस्थित लिपनीमा एक साधारण कृषक परिवारमा जन्मिएका यादवको राजनीतिक पृष्ठभूमि बाल्यकालमा देखेका हिंसात्मक घटनाहरूबाट प्रभावित रहेको बताइएको छ।

यादवका अनुसार, उनी जनता माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ६ मा अध्ययनरत रहँदा तत्कालीन एमाले नेता सलिम अंसारीको निर्देशनमा रामपुर निवासी नागेन्द्र गुप्तामाथि आक्रमण भएको थियो। उक्त आक्रमणमा गुप्ताको एउटा आँखा निकालिएको र गाउँमा त्रासको वातावरण सिर्जना भएको घटनाले आफ्नो बाल मनोविज्ञानमा गहिरो असर पारेको यादवले उल्लेख गरेका छन्।

त्यस्तै, वि.सं. २०५६ सालतिर वीरगञ्जको छपकैयास्थित मन्दिरको जग्गा अतिक्रमण विवादमा भएको झडपमा उनी स्वयं आक्रमणमा परी घाइते भएका थिए। यी घटनाहरूपछि कक्षा ७ मा पढ्दादेखि नै उनी हिन्दु स्वयंसेवक संघमा आबद्ध भई हिन्दु धर्म र मानव अधिकारको रक्षामा सक्रिय भएका थिए।

भ्रष्टाचार र बाह्य हस्तक्षेप विरुद्धको एजेन्डा

यादवले आफ्नो चुनावी अभियानमा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा भएको कथित भ्रष्टाचारको विषयलाई प्रमुखताका साथ उठाएका छन्, जसमा हाल छानबिन चलिरहेको छ।

यसअघि सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म राष्ट्रिय एकता अभियानको नेतृत्व गर्दा उनले नेपालमा चिनियाँ हस्तक्षेप विरुद्ध कडा अडान राख्दै आएका थिए। हुम्ला र गोरखामा भएको कथित सीमा अतिक्रमणविरुद्ध संयुक्त राष्ट्र संघ र नेपाल सरकारलाई ज्ञापनपत्र बुझाउनेदेखि लिएर चिनियाँ नेता लि चान्सुको भ्रमणका क्रममा विरोध प्रदर्शन गर्दा उनी पक्राउ समेत परेका थिए। उनले ‘बीआरआई’ (BRI) सम्झौताको विरोध र मुस्लिम आयोग खारेजीको मागलाई पनि आफ्नो राजनीतिक मुद्दा बनाउँदै आएका छन्।

‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ को बहस र रैथाने विनय यादव

बारा-४ को चुनावी मैदानमा राष्ट्रिय एकता दलका उम्मेदवार विनय यादव एक सच्चा ‘रैथाने’ पात्रका रूपमा देखिएका छन्, जसको यस क्षेत्रको माटो र समाजसँग गहिरो र पुस्तौनी सम्बन्ध रहेको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यस क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धामा रहेका अन्य कतिपय उम्मेदवारहरू भने ‘टुरिस्ट’ प्रवृत्तिका छन्। विश्लेषकहरू औंल्याउँछन् कि चुनावी दौडमा रहेका केही प्रतिस्पर्धीहरू भारतबाट बसाइँ सरी आई पिताले अंगीकृत नागरिकता लिएपश्चात् सोही आधारमा वंशजको नागरिकता प्राप्त गरेका व्यक्तिहरू छन् भने, कोही केवल चुनाव जित्ने रणनीतिका साथ अन्यत्रबाट भर्खरै बसाइँ सरेर आएका छन्। स्थानीय भूगोल, संस्कृति र समस्यासँग कुनै भावनात्मक साइनो नभई केवल पदको लोभमा चुनावको मुखमा मात्र देखा पर्ने यस्ता पात्रहरूलाई ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ को संज्ञा दिइएको छ, जसको तुलनामा यादवको स्थानीय उपस्थिति र जनसम्पर्क निकै बलियो मानिएको छ।